Eğriler, yanlışlar değil; yazılardır, doğrular da kurallar değil; okumalardır, yorumlardır...
6 Ocak 2014 Pazartesi
HAYVAN ADLARINDAKİ “-LAN” SONEKİ "ÖLDÜREN" ANLAMI TAŞIR
Türk dilinde, yılan, kaplan, arslan, sırtlan
gibi hayvan adlarının sonekleri olan –lan eki, hayvanın öldürücü olduğunu
belirten ektir. Bunlar, aynı zamanda toprak hayvanlarıdır. Karada yaşarlar.
30 Aralık 2013 Pazartesi
YALANCI DOLMA NEDEN YALANCI?
Zeytinyağlı, çam fıstıklı, kuş üzümlü, içine isteğe göre tarçın, karabiber, tuz konan dolma yemeğine neden "yalancı dolma" demişler? Etli yemekler, daha doyurucu oldukları için ana yemek olarak kabul edilirler. Dolma yemekleri genelde kıyma katılarak pişirilir.Dolmanın etsiz ve zeytinyağlı olanına "yalancı dolma" denmiş. Bu adı koyan kimse, belli ki, mizah yeteneği olan biriymiş ve bu ad tutmuş, günümüze kadar gelmiş. "Dolma" adı hem dolma hem de sarma yemekleri için kullanılıyor. İçi önce boşaltılıp sonra doldurulan biber, kabak, patlıcan yemekleri için olduğu kadar, yapraklara iç malzemesi sarılarak yapılan yemeklere de "dolma" ve "yalancı dolma" denmekte.
25 Aralık 2013 Çarşamba
GEZEGENLERİN DÖNÜŞLERİ KOPERNİKTEN ÖNCE BİLİNİYORDU
Nicolaus Copernicus (Kopernik), 16. yüzyılda yaşamış
olan Polonyalı astronomi bilginidir. Kopernik , yaptığı araştırmalar sonucunda dünyanın
ve gezegenlerin, güneşin etrafında döndüğünü bulmuştu. Ancak bunu o zaman
açıklayabilmesi kolay değildi. Kilisenin muazzam baskısı vardı. Hatta bir yüzyıl sonra bile İtalya’da Galilei dünyanın
döndüğünü söylediği için Engizisyon mahkemesinde yargılandı.
Mevlana Celaleddin-i Rumî ise, Kopernik'ten üç yüzyıl önce, 13. yüzyılda yaşamış bir ilahiyatçıdır. Horasan'da doğmuş, Konya’da ölmüştür. İnancına göre, öldüğü günün akşamı,”şeb-i aruz”dur; düğün gecesidir, çünkü Allaha kavuşmuştur. O günün anısına “sem’a “ törenleri yapılır. Dervişler, bu törende halka halinde ve kendi etraflarında dönerler. Bu şekilde evren sembolize edilir ve kişinin Allah’a ulaşması canlandırılır. Her yıl geleneksel biçimde Aralık ayında Konya’da gerçekleştirilen ve binlerce kişinin izlediği bu tarz sem’a ilk ne zaman düzenlenmişti? Konya İl Halk Kütüphanesi’nin internet sitesindeki bilgiye göre, Mevlana zamanında belli bir düzeni olmayan sem’a, oğlu Sultan Veled tarafından düzene konmaya başlanmış ve 15. yüzyılda son halini almıştır. 17. yüzyılda da bir başlangıç duası eklenmiş. Bu durumda, dervişlerin, bir merkez etrafında halka halinde ve kendi etrafında dönüşleri 15. yüzyıldan itibaren uygulanıyordu. O halde Mevlevîler gökyüzünü çok iyi tanıyorlardı. Evren, sem'a ile gerçeğe uygun şekilde canlandırılıyordu. Yani Kopernik'in astronomide çığır açtığı söylenen tarihten bir yüzyıl önce, hatta daha da öncesinde…
Mevlana Celaleddin-i Rumî ise, Kopernik'ten üç yüzyıl önce, 13. yüzyılda yaşamış bir ilahiyatçıdır. Horasan'da doğmuş, Konya’da ölmüştür. İnancına göre, öldüğü günün akşamı,”şeb-i aruz”dur; düğün gecesidir, çünkü Allaha kavuşmuştur. O günün anısına “sem’a “ törenleri yapılır. Dervişler, bu törende halka halinde ve kendi etraflarında dönerler. Bu şekilde evren sembolize edilir ve kişinin Allah’a ulaşması canlandırılır. Her yıl geleneksel biçimde Aralık ayında Konya’da gerçekleştirilen ve binlerce kişinin izlediği bu tarz sem’a ilk ne zaman düzenlenmişti? Konya İl Halk Kütüphanesi’nin internet sitesindeki bilgiye göre, Mevlana zamanında belli bir düzeni olmayan sem’a, oğlu Sultan Veled tarafından düzene konmaya başlanmış ve 15. yüzyılda son halini almıştır. 17. yüzyılda da bir başlangıç duası eklenmiş. Bu durumda, dervişlerin, bir merkez etrafında halka halinde ve kendi etrafında dönüşleri 15. yüzyıldan itibaren uygulanıyordu. O halde Mevlevîler gökyüzünü çok iyi tanıyorlardı. Evren, sem'a ile gerçeğe uygun şekilde canlandırılıyordu. Yani Kopernik'in astronomide çığır açtığı söylenen tarihten bir yüzyıl önce, hatta daha da öncesinde…
27 Kasım 2013 Çarşamba
GORDION HALKI ÇÖMÜYORDU!
Gordion, kalıntıları Polatlı’da olan bir Frig kenti.
Kazılarda, Roma çağında yaşamış insan kemikleri çıkartılmış. Bilim adamları bu
kemikler üzerinde yaptıkları incelemede şu görülmüş: Bu halkın ayak bilekleri,
çömelme alışkanlıklarında olan halklarda görülen özelliklere sahip. Yani onlar
da sıkça çömelirmiş.
22 Ağustos 2013 Perşembe
BAĞIRSAKLAR İKİNCİ BEYİN Mİ?
Fransa’da bağırsak rahatsızlığının tedavi edilmesi sonucunda
dikkat eksikliği ve hiperaktivite sorununun da giderildiği görüldü. Fiziksel
sorunların duygusal etkileri üzerine gitgide daha çok araştırma yapılıyor. Örneğin
son bulgulara göre, korku, anksiyete ve depresyonun iştah ve sindirim
sorunlarıyla ilgili olduğu kabul ediliyor. Bağırsaklar ile beyin bağlantısı da
yeni irdelenen konulardan. Dr. Greenblatt, nöronların, beyinden sonra sindirim
organlarında, çok fazla sayıda bulunduğunu söylüyor ve bağırsakları ikinci
beyin olarak nitelendiriyor.
http://bigbrowser.blog.lemonde.fr
adresinde yayınlanan haberde, bakterilerin bu konuda önemli rolleri bulunduğuna değiniliyor.
5 Temmuz 2013 Cuma
KİMMERLERİN TÜRKÇEYE KATTIĞI SÖZCÜK: KEMER
Kemer sözcüğü, Türkçeye Kimmer kavminin adından dolayı geçmiştir. Kimmerler, M.Ö. 8. Yüzyılda Dağıstan tarafından gelerek Anadolu’ya göç etmişlerdir. İran’da Urmiye gölünden batıda şimdiki Edremit topraklarına kadar yaygın yerleşimler göstermişlerdir. Kimmerler, Kapadokya’nın adının bile bir zamanlar Gamir/Kamir olarak anılmasını sağlamışlardır.
Kemer adının kökeninin Kimmerlere dayandığını Nişanyan bulamamış olsa da, Rizeliler bulmuştur! Rize’de Kemer dağları olarak anılan yerlerin tarihi kaynaklarda “Kimmer dağları” olarak geçmesine uyanan Rizeliler, bu adların arasında bir bağ olması gerektiğini düşünmüşler. Tarihçi Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu da 1986’da Rize’de verdiği konferansta Kimmerlerin, Kıpçakların bir kolu olduklarını, Rize’ye de göçle geldiklerini söylemiştir.
Kimmerler için Yunanlar; “Κιμμέριοι”, Akkadlar; Gamir(e) , Ermeniler; Gamir-k, Gürcüler, Gmiri derler. Tevrat’ta “Gomer” ve Asur tabletlerinde “Gimirrai” olarak geçer.
Robert Ervin Howard, Kimmerleri “Conan” çizgi karakteri ile ölümsüzleştirmiştir. “Conan”, Turan ordusunda çalışır, lakabı: “Barbar Conan”dır.
Kemer adının Kimmerlerden geldiğine dair başka işaretler de var:
Kimmerler demircilik yapmaları ve maden işlemeleri ile tanınır. Arkeologlar, kazılarda bulunan kemer (demir korse gibi) ve kemer tokalarını Kimmerlere özgü ayırt edici özellikler arasında sayıyorlar.
Gordion’daki (Kördüğüm /Ankara) mezar buluntuları, kemer ve kemer tokaları ile Kimmer kimliğini açıklığa kavuşturmuştur.
Ayrıca Kimmerler ve kemer bağlantısı Herkül söylencesinde de var:
Herkül’ün dokuzuncu görevi Amazonlardan birinin kemerini almaktır. Herkül bunun için Karadeniz’i geçer ve Kimmerler’in ülkesine gider…
Kimmerler Türkiye’de bir çok yer adına da kaynaklık yapmıştır:
Kemer adlı bir çok yer, Kirmir, Kiğmir çayları, Meles çayı (eski adı Kemer), Gemerek, Gümürü/ Gümrü...
Kemer adının kökeninin Kimmerlere dayandığını Nişanyan bulamamış olsa da, Rizeliler bulmuştur! Rize’de Kemer dağları olarak anılan yerlerin tarihi kaynaklarda “Kimmer dağları” olarak geçmesine uyanan Rizeliler, bu adların arasında bir bağ olması gerektiğini düşünmüşler. Tarihçi Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu da 1986’da Rize’de verdiği konferansta Kimmerlerin, Kıpçakların bir kolu olduklarını, Rize’ye de göçle geldiklerini söylemiştir.
Kimmerler için Yunanlar; “Κιμμέριοι”, Akkadlar; Gamir(e) , Ermeniler; Gamir-k, Gürcüler, Gmiri derler. Tevrat’ta “Gomer” ve Asur tabletlerinde “Gimirrai” olarak geçer.
Robert Ervin Howard, Kimmerleri “Conan” çizgi karakteri ile ölümsüzleştirmiştir. “Conan”, Turan ordusunda çalışır, lakabı: “Barbar Conan”dır.
Kemer adının Kimmerlerden geldiğine dair başka işaretler de var:
Kimmerler demircilik yapmaları ve maden işlemeleri ile tanınır. Arkeologlar, kazılarda bulunan kemer (demir korse gibi) ve kemer tokalarını Kimmerlere özgü ayırt edici özellikler arasında sayıyorlar.
Gordion’daki (Kördüğüm /Ankara) mezar buluntuları, kemer ve kemer tokaları ile Kimmer kimliğini açıklığa kavuşturmuştur.
Ayrıca Kimmerler ve kemer bağlantısı Herkül söylencesinde de var:
Herkül’ün dokuzuncu görevi Amazonlardan birinin kemerini almaktır. Herkül bunun için Karadeniz’i geçer ve Kimmerler’in ülkesine gider…
Kimmerler Türkiye’de bir çok yer adına da kaynaklık yapmıştır:
Kemer adlı bir çok yer, Kirmir, Kiğmir çayları, Meles çayı (eski adı Kemer), Gemerek, Gümürü/ Gümrü...
12 Haziran 2013 Çarşamba
GEZİ PARKI / TOPÇU KIŞLASI YA DA LAİKLİK / ŞERİAT KARŞITLIĞI
İstanbul’da Gezi Parkı ya da “Taksim Gezisi” olarak adlandırılan yerde, Osmanlı döneminde bulunan Topçu Kışlası, 31 Mart olaylarında şeriat isteyenleri bir araya getiren yerdi. II. Meşrutiyetin ardından, Taksim'deki Topçu Kışlası’nda bulunan Avcı Taburuna bağlı askerler ayaklanma çıkararak Heyet-i Mebusan’ın önünde toplanmış ve ülkenin şeriata göre yönetilmesini istemişlerdi. Hükümet, şeriatçılarla uzlaşmış ve hükümet üyeleri bir bir istifa etmişti. Şeriatçı yeni hükümet de o zaman İngilizler tarafından desteklenmişti.
Topçu Kışlası Cumhuriyet döneminde yıkıldı. Yerine “Gezi Parkı” kuruldu. Bu park bir dönem “İnönü Gezisi” olarak da adlandırıldı.
Topçu Kışlasının, şeriat özleminde olanlar için önemli manevi değeri olduğu için onlar, buranın yeniden hayat bulmasını istiyorlar.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)